Эй унда, ҡоштарҙы яратыусылар һәм хайуандарҙы яратыусылар! Мин ҡоштар менән тәьмин итеүсе өсөн киптерелгән ҡорт ҡорттары хужаһы. Беләһеңме, мин был һорауҙы һуңғы ваҡытта күп алам: "Мин киптерелгән ҡорт ҡорттарын ҡарғаларға ашата аламмы?" Был ярайһы уҡ ҡыҙыҡлы тема, һәм мин уйланым, мин үҙемдең уйҙарым һәм ниндәйҙер фәнни белемдәр менән уртаҡлашырға.
Беренсенән, рөхсәт итегеҙ, мин һеҙгә бер аҙ һөйләйем, киптерелгән ҡорттар тураһында. Улар’ы популяр аҙыҡ-түлек сығанағы өсөн күп төрлө ҡоштар. Беҙ тәҡдим итәбеҙ, төрлө продукция кеүек10кг киптерелгән ҡоротҡос ҡорттар, улар ҙур көтөүҙәр йәки оҙайлы - сроклы туҡланыу өсөн шәп. Улар’ы шулай уҡ башҡа өлкәләрҙә ҡулланыла, мәҫәлән,Балыҡ тотоу өсөн киптерелгән ҡоротҡос ҡорттарһәмПредлинитель Гекко киптерелгән ҡорт ҡорттары.
Хәҙер, әйҙәгеҙ, ҡарғалар тураһында һөйләшәйек. Ястребтар — йыртҡыс ҡоштар, улар ҡырағай ерҙә аныҡ рационға эйә. Тәбиғәттә ястребтар башлыса ваҡ һөтимәрҙәргә, ҡоштарҙы, һөйрәлеүселәргә һәм бөжәктәргә һунар итә. Бөжәктәр ысынлап та уларҙы рационының бер өлөшөн тәшкил итә, шуға күрә теория буйынса, киптерелгән ҡорт ҡорттары вариант булыуы мөмкин. Әммә бер нисә нәмә бар, беҙгә ҡарарға кәрәк.
Төп борсолоуҙарының береһе – туҡланыу. Ястребтарға баланслы рацион кәрәк, уларҙы тейешле күләмдә аҡһым, май, витаминдар һәм минералдар менән тәьмин итә. Киптерелгән ҡорт ҡорттары аҡһым күп, был ястребтар өсөн яҡшы. Аҡһым мускулдар үҫеше, ҡауырһынын һаҡлау һәм дөйөм һаулыҡ өсөн мөһим. Әммә уларға шулай уҡ киптерелгән ҡорт ҡорттарында тулыһынса булмауы ла ихтимал башҡа туҡлыҡлы матдәләр ҙә кәрәк. Мәҫәлән, ҡарғалар мейенең дөрөҫ эшмәкәрлеге һәм ҡауырһындарын яҡшы хәлдә тотоу өсөн билдәле май кислоталары талап итә. Киптерелгән ҡорт ҡорттарының был май кислоталарының дөрөҫ балансы булмауы ла ихтимал.
Тағы бер аспекты – ястребтар тәбиғи һунар итеү тәртибе. Ястребтар оҫта һунарсылар, ә һунарсылыҡ ризыҡ алыу тураһында ғына түгел; был шулай уҡ бер формаһы күнекмәләр һәм психик стимул. Беҙ уларҙы киптерелгән ҡорт ҡорттарын ашатҡанда, беҙ был тәбиғи тәртипте тартып ала. Ҡырағай, ҡарсыҡтар уларҙы ҡулланырға тура килә, уларҙы үткер күҙҙәре, осоу оҫталығы, һәм һунар стратегияһы, уларҙы тотоу өсөн ҡорбан. Әгәр ҙә беҙ уларҙы киптерелгән ҡорт ҡорттарын тәҡдим итһәк, улар әүҙемлеге кәмей һәм был мөһим күнекмәләрҙең ҡайһы берҙәрен юғалтырға мөмкин.
Ҡайһы бер осраҡтарҙа ла ястребтарҙы туҡландырыу законһыҙ булыуы ихтимал. Күп илдәрҙә һәм дәүләттәрҙә ҡырағай ҡоштарҙы һаҡлаусы закондар бар. Уларҙы туҡландырыу уларҙы тәбиғи тәртибе менән ҡамасаулау тип ҡарарға мөмкин һәм потенциаль халыҡҡа зыян килтерергә мөмкин. Һеҙ хатта уйлағансы, киптерелгән ҡорт ҡорттарын туҡландырыу тураһында ҡарғалар, һеҙ урындағы ҡырағай йәнлектәр ҡағиҙәләрен тикшерергә тейеш.
Хәҙер, әгәр һеҙ’реабилитацияланған ястреб йәки әсир программаһында ҡарға менән эш итеү, селекция программаһында, хәл бер аҙ башҡа. Был осраҡтарҙа ястребтар үҙҙәренең рационын дөрөҫ баланслы булыуын тәьмин итә алған профессионалдар ҡарамағында. Улар рациондың бер өлөшө булараҡ киптерелгән ҡорттар ҡулланырға мөмкин, әммә ул башҡа аҙыҡ-түлек сығанаҡтары менән бергә булыр ине. Мәҫәлән, улар шулай уҡ ястребтарҙы сысҡандарҙы, бәләкәй ҡоштарҙы йәки башҡа тейешле ҡорбан әйберҙәрен ашатырға мөмкин.
Әгәр һеҙ һаман да уйлайһығыҙ, киптерелгән ҡорт ҡорттарын туҡландырыу өсөн ҡарсыҡтар, был мөһим, уны яуаплы ысул менән эшләү. Һеҙ бер ҡасан да ҡул менән тырышырға тейеш түгел - ҡырағай ястреб ашата. Был һеҙҙең өсөн дә, ҡарға өсөн дә хәүефле булыуы мөмкин. Ястребтарҙа етди йәрәхәтләнергә мөмкин булған үткер тырнаҡ һәм томшоҡтары бар. Әгәр һеҙ тәҡдим итергә теләйем киптерелгән ҡорт, һеҙ уларҙы хәүефһеҙ районға ҡуйырға мөмкин, унда ястреб уларҙы кеше ҡамасаулай ала. Әммә тағы ла, ышаныслы булһын өсөн, был һеҙҙең районда законлы.
Тимәк, һеҙ киптерелгән ҡорт ҡорттарын ҡарғаларға ашатырға мөмкинме? Яуап ябай эйе йәки юҡ түгел. Был хәлгә бәйле. Әгәр был ҡырағай ястреб, был, ғөмүмән, яҡшы идея түгел. Әммә әсир йәки реабилитацияланған шарттарҙа, дөрөҫ профессиональ күҙәтеү менән, киптерелгән ҡорт ҡорттары рациондың бер өлөшө була ала.
Ҡоштар менән тәьмин итеү бизнесы өсөн киптерелгән ҡорттарҙа беҙ клиенттар өсөн юғары сифатлы продукция менән тәьмин итеүгә иғтибар итәбеҙ. Һеҙ’ы ашатыу йырсы ҡоштар һеҙҙең ихатала йәки беҙҙең ашау ҡорттары өсөн башҡа маҡсаттарҙа балыҡ тотоу йәки туҡландырыу һөйрәлеүселәр кеүек, беҙ һеҙҙе ҡаплаған.
Әгәр һеҙ беҙҙең продукция менән ҡыҙыҡһына, беҙ һеҙҙән ишетергә бик шат булыр инек. Беҙ һеҙҙең аныҡ ихтыяждар һәм нисек беҙҙең киптерелгән ҡорт ҡорттары һеҙҙең туҡландырыу пландарына һыйҙыра ала тураһында һөйләшә ала. Тик ярҙам ҡулы һуҙып, әңгәмә башлағыҙ. Беҙ бында ярҙам итеү өсөн һеҙгә иң яҡшы һайлау өсөн һеҙҙең ҡауырһынлы йәки масштаблы дуҫтары.
Һүҙҙе йомғаҡлап, киптерелгән ҡорттар күп хәлдәрҙә файҙалы аҙыҡ-түлек сығанағы була ала, ә ҡарғалар тураһында һүҙ барғанда, беҙгә һаҡ булырға һәм дөрөҫ ҡарар ҡабул итергә кәрәк. Беҙ һәр ваҡыт ҡоҙоҡты өҫтөнлөклө итеп ҡуйырға тейешбеҙ - был иҫ киткес йәнлек ҡоштарының булыу һәм тәбиғи тәртибе.
Һылтанмалар
- "Ҡырағайҙа рапторҙар диетаһы", Ҡырағай йәнлектәр биологияһы журналы, том. 23, 4-се һан
- "Әсир - Ҡоштар өсөн селекция программалары ҡорбан: туҡланыу һәм ҡарау", ҡоштарҙы ҡарау кварталы, Vol. 12, 2-се һан
- Төрлө штаттарҙан һәм илдәрҙән урындағы ҡырағай йәнлектәр ҡағиҙәләре